اجاره کارت بازرگانی به معنای استفاده از کارت بازرگانی فرد یا شرکتی دیگر برای انجام فعالیتهای تجاری مانند واردات و صادرات است. در این حالت، فردی که مجوز یا کارت بازرگانی ندارد، آن را از صاحب اصلی اجاره میکند تا بتواند به نام او معاملات بینالمللی انجام دهد. هدف اصلی از اجاره کارت بازرگانی معمولاً دور زدن قوانین سختگیرانه ثبت شرکت، مالیات، یا محدودیتهای بانکی است.
بسیاری از فعالان اقتصادی تصور میکنند اجاره کارت بازرگانی یک میانبر سریع برای ورود به تجارت خارجی است، اما در واقع، این روش خطرات حقوقی و مالی سنگینی به همراه دارد. سازمان امور مالیاتی، گمرک و اتاق بازرگانی در سالهای اخیر بهطور جدی با استفاده از کارتهای بازرگانی اجارهای برخورد کردهاند، زیرا اغلب این کارتها برای فرار مالیاتی یا قاچاق کالا مورد استفاده قرار میگیرند.
در نگاه اول، ممکن است اجاره کارت بازرگانی ساده و بیدردسر به نظر برسد، اما واقعیت این است که در صورت بروز هرگونه تخلف، تمام مسئولیتهای مالی و قانونی متوجه دارنده اصلی کارت خواهد بود. به همین دلیل، آگاهی از ماهیت این عمل و پیامدهای آن برای هر فعال اقتصادی ضروری است.
یکی از دلایل اصلی گرایش افراد به اجاره کارت بازرگانی، طولانی بودن روند دریافت کارت رسمی از اتاق بازرگانی است. بسیاری از تازهواردان به حوزه تجارت خارجی میخواهند سریعتر وارد بازار واردات یا صادرات شوند و از تشریفات اداری و هزینههای اولیه فرار کنند.
برخی شرکتها نیز برای کاهش مالیات، از کارتهای بازرگانی اجارهای استفاده میکنند تا فعالیتهای خود را به نام شخص دیگری ثبت کنند. در ظاهر، این روش سودآور به نظر میرسد، اما در عمل، بهدلیل شناسایی تراکنشها و ردگیریهای مالی، معمولاً به تشکیل پرونده مالیاتی و حتی اتهام «فرار مالیاتی» منجر میشود.
در مواردی هم افراد بدون اطلاع کامل از قوانین، کارت خود را در ازای مبلغی اجاره میدهند و تصور میکنند مسئولیتی برعهده ندارند، در حالیکه طبق قانون، تمام بدهیها، جریمهها و عواقب مالیاتی مستقیماً بر عهده صاحب اصلی کارت است.

ثبت کارت بازرگانی قانونی، توسط اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران برای اشخاص حقیقی یا حقوقی صادر میشود که مراحل ثبت، احراز صلاحیت، پرداخت مالیات و داشتن سابقه فعالیت تجاری را طی کرده باشند. این کارت مجوز رسمی انجام صادرات، واردات و فعالیتهای بازرگانی در داخل و خارج از کشور است.
در مقابل، کارت بازرگانی اجارهای هیچ پشتوانه حقوقی ندارد و استفاده از آن به معنای واگذاری غیرقانونی مجوز تجاری به شخص ثالث است. این نوع کارتها معمولاً در معاملات مشکوک یا کوتاهمدت استفاده میشوند و در صورت بروز مشکل، هر دو طرف معامله—اجارهدهنده و اجارهکننده—درگیر پیگرد قانونی میشوند.
تفاوت اصلی این دو در «مالکیت واقعی مجوز» و «مسئولیت حقوقی» است. دارنده کارت قانونی پاسخگوی تمام فعالیتهای خود است، در حالی که در کارت اجارهای، مسئولیتها نامشخص است و همین مسئله باعث بروز پروندههای متعدد در زمینه مالیات، قاچاق و تخلفات گمرکی شده است.
قرارداد اجاره کارت بازرگانی معمولاً بین دارنده کارت (اجارهدهنده) و شخصی که قصد استفاده از آن را دارد (اجارهکننده) تنظیم میشود. در این قرارداد، طرفین توافق میکنند که کارت بازرگانی برای مدت مشخصی در اختیار اجارهکننده قرار گیرد تا بتواند واردات یا صادرات انجام دهد. هرچند این قراردادها در ظاهر شبیه سایر قراردادهای اجاره هستند، اما از نظر حقوقی و قانونی، فاقد اعتبار رسمی محسوب میشوند.
نمونه قرارداد اجاره کارت بازرگانی معمولاً شامل بندهایی درباره مبلغ اجاره، مدتزمان استفاده، تعهدات مالیاتی، و مسئولیت خسارتهاست. با این حال، حتی درج بندهای متعدد درباره سلب مسئولیت از اجارهدهنده، مانع از پیگرد قانونی در صورت وقوع تخلف نخواهد شد. در واقع، طبق قانون، دارنده اصلی کارت در برابر تمام فعالیتهایی که با آن کارت انجام میشود، پاسخگو است.
به همین دلیل، کارشناسان حقوقی و مالیاتی توصیه میکنند افراد از تنظیم چنین قراردادهایی خودداری کنند، زیرا هیچ تضمینی وجود ندارد که اجارهکننده از کارت برای فعالیتهای مجاز استفاده کند. در بسیاری از پروندهها، اجارهدهندگان کارت پس از مدتی با بدهیهای سنگین مالیاتی و حتی احضاریه قضایی مواجه شدهاند.
در تنظیم هر قرارداد اجاره کارت بازرگانی، طرفین معمولاً به دنبال کاهش ریسک و شفافسازی تعهدات هستند. از جمله بندهای مهمی که در این نوع قراردادها درج میشود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
با وجود این، حتی اگر تمام این بندها بهصورت کامل و دقیق تنظیم شوند، از نظر حقوقی، قرارداد اجاره کارت بازرگانی نمیتواند مانع اعمال قانون توسط مراجع رسمی شود، زیرا اصل واگذاری مجوز بازرگانی به شخص ثالث برخلاف مقررات اتاق بازرگانی و قوانین مالیاتی کشور است.
در هر قرارداد اجاره کارت بازرگانی، دارنده کارت (موجر) در برابر سازمان امور مالیاتی و گمرک، همچنان به عنوان شخص مسئول شناخته میشود. بهعبارتدیگر، تمام معاملات، واردات و صادرات انجامشده با آن کارت، به نام موجر ثبت میشود، نه اجارهکننده.
اگر اجارهکننده مرتکب تخلفی شود، موجر باید پاسخگوی تمام عواقب آن باشد. حتی اگر در قرارداد ذکر شده باشد که مسئولیتها بر عهده اجارهکننده است، این بند از نظر قانونی فاقد اعتبار اجرایی است. در بسیاری از پروندههای مالیاتی، سازمان امور مالیاتی مستقیماً به سراغ دارنده کارت رفته و از او طلب بدهی یا مالیات معوق کرده است.
از سوی دیگر، اجارهکننده نیز ممکن است در معرض اتهامات کیفری مانند استفاده غیرمجاز از مجوز تجاری یا فرار مالیاتی قرار گیرد. بنابراین، هم موجر و هم مستأجر، در صورت بروز تخلف، با عواقب مالی و قضایی سنگینی مواجه خواهند شد. به همین دلیل، کارشناسان حقوقی توصیه میکنند بهجای اجاره کارت بازرگانی، از روشهای قانونی مانند ثبت شرکت یا دریافت کارت بازرگانی رسمی استفاده شود.
قیمت اجاره کارت بازرگانی بسته به نوع فعالیت، مدتزمان استفاده و اعتبار دارنده کارت متفاوت است. معمولاً افرادی که قصد واردات یا صادرات کوتاهمدت دارند، کارت بازرگانی را برای چند ماه یا یک سال اجاره میکنند. هزینه اجاره کارت بازرگانی میتواند از چند میلیون تا دهها میلیون تومان متغیر باشد و اغلب به نوع کالا، ارزش معاملات و سابقه استفاده از کارت بستگی دارد.
در برخی موارد، کارتهای بازرگانی متعلق به شرکتهای معتبر با سابقه پرداخت مالیات، هزینه بالاتری دارند، زیرا اعتبار آنها برای انجام امور گمرکی بیشتر است. در مقابل، کارتهای صادرشده به نام اشخاص حقیقی معمولاً ارزانتر هستند اما ریسک مالیاتی بیشتری دارند.
با این حال، باید توجه داشت که قیمت بالای اجاره کارت بازرگانی به معنای امنیت بیشتر نیست. حتی اگر مبلغ قرارداد زیاد باشد، هیچ ضمانتی وجود ندارد که دارنده اصلی کارت از مسئولیتهای مالی و قانونی در امان بماند. سازمان مالیاتی کشور، تمام فعالیتهای ثبتشده با هر کارت را بررسی میکند و در صورت بروز تخلف، کارت و دارنده آن را مشمول پیگرد قرار میدهد.
هزینه اجاره کارت بازرگانی برای اشخاص حقیقی معمولاً پایینتر است، زیرا فرآیند صدور کارت برای افراد سادهتر و سریعتر انجام میشود. این کارتها اغلب برای واردات کالاهای محدود یا معاملات کوتاهمدت اجاره داده میشوند. در مقابل، کارت بازرگانی شرکتها و اشخاص حقوقی به دلیل داشتن سابقه مالی و اعتبار تجاری بالاتر، هزینه بیشتری دارند.
در معاملات واقعی، کارت بازرگانی حقوقی گاهی تا دو یا سه برابر قیمت کارت حقیقی اجاره داده میشود. دلیل این تفاوت آن است که شرکتها معمولاً پرونده مالیاتی، حساب رسمی بانکی و شماره ثبت معتبر دارند که فرآیند ترخیص کالا یا انجام معاملات بینالمللی را سادهتر میکند.
با این حال، استفاده از هر دو نوع کارت بدون مجوز رسمی، از نظر قانونی جرم محسوب میشود و در صورت کشف، نهتنها اجارهکننده بلکه شرکت یا فرد دارنده کارت نیز تحت پیگرد مالیاتی و قضایی قرار خواهد گرفت.
بسیاری از افراد در زمان اجاره کارت بازرگانی تنها به مبلغ توافقشده بین طرفین توجه میکنند و از هزینههای پنهان غافل میمانند. در واقع، هزینه واقعی اجاره کارت بازرگانی فقط مبلغ اجاره نیست؛ بلکه شامل مالیات بر عملکرد، عوارض گمرکی، بدهیهای احتمالی، و حتی جرایم ناشی از تخلفات تجاری نیز میشود.
اگر اجارهکننده از کارت برای واردات کالای قاچاق یا فرار مالیاتی استفاده کند، دارنده کارت باید تمام بدهیها و جرایم را پرداخت کند. در برخی پروندهها، مبالغ این بدهیها چند برابر مبلغ اجاره کارت بوده است.
از سوی دیگر، در صورت مسدود شدن کارت یا شناسایی تخلف، دارنده آن ممکن است تا چند سال از دریافت کارت جدید یا فعالیت تجاری محروم شود. بنابراین، هرچند اجاره کارت بازرگانی ممکن است در نگاه اول صرفهجویی مالی به نظر برسد، در عمل هزینههای پنهان و ریسکهای سنگینی را به همراه دارد که میتواند تمام منافع کوتاهمدت را از بین ببرد.
بسیاری از تازهواردان به حوزه تجارت، اجاره کارت بازرگانی برای واردات را راهی سریع برای شروع کار خود میدانند. در نگاه اول، استفاده از کارت شخص دیگری میتواند دردسرهای ثبت شرکت، دریافت مجوز و پرداخت مالیات را دور بزند. اما در واقع، این روش به جای میانبر، نوعی دام قانونی است که ممکن است به بدهیهای کلان مالیاتی، توقیف کالا و حتی پیگرد کیفری منجر شود.
در واردات کالا، تمام مراحل از ثبت سفارش تا ترخیص نهایی، به نام دارنده کارت بازرگانی انجام میشود. بنابراین، اگر فردی کارت خود را اجاره دهد، از دید گمرک و سازمان امور مالیاتی، او مسئول تمامی فعالیتهای انجامشده است. در صورتی که اجارهکننده کالا را با ارز غیرقانونی وارد کند، مالیات پرداخت نکند یا مرتکب تخلف گمرکی شود، صاحب اصلی کارت باید پاسخگو باشد.
مشکل بزرگ در این نوع معاملات، نبود کنترل واقعی بر عملکرد اجارهکننده است. حتی اگر قرارداد اجاره کارت بازرگانی تنظیم شده باشد، در صورت بروز تخلف، قانون این قرارداد را به رسمیت نمیشناسد. در نتیجه، بسیاری از افرادی که کارت خود را برای واردات اجاره دادهاند، بعدها با بدهیهای میلیاردی و مسدودی حسابهای بانکی مواجه شدهاند.

در ظاهر، استفاده از کارت بازرگانی اجارهای میتواند ترخیص کالا را تسریع کند، چون کارت آماده است و واردکننده نیاز به طی مراحل اداری ندارد. اما این سرعت ظاهری، معمولاً هزینه سنگینی دارد. هنگامی که گمرک در بررسی اسناد متوجه ناهماهنگی بین واردکننده واقعی و دارنده کارت میشود، تمام مراحل ترخیص متوقف شده و کالا توقیف میگردد.
در مواردی که کالا با کارت اجارهای وارد شده، گمرک میتواند پرونده را به عنوان تخلف گمرکی یا قاچاق ثبت کند. در چنین حالتی، نهتنها ترخیص انجام نمیشود، بلکه واردکننده و دارنده کارت باید مالیات و تعرفه مضاعف پرداخت کنند. علاوه بر این، سابقه کارت در سیستم گمرک به عنوان کارت مشکوک ثبت شده و امکان استفاده دوباره از آن از بین میرود.
بنابراین، اجاره کارت بازرگانی برای واردات، شاید در کوتاهمدت راهی آسان به نظر برسد، اما در عمل، باعث توقف فعالیت تجاری، جریمههای مالیاتی و حتی از دست رفتن اعتبار تجاری طرفین میشود.
از منظر حقوقی، واردات کالا با کارت بازرگانی اجارهای نوعی استفاده غیرمجاز از مجوز رسمی محسوب میشود. این اقدام میتواند تحت عناوینی مانند «تبانی در فرار مالیاتی»، «استفاده غیرقانونی از اسناد تجاری» یا حتی «قاچاق سازمانیافته» مورد پیگرد قرار گیرد.
در بسیاری از پروندهها، افراد تصور کردهاند که با امضای قرارداد اجاره کارت میتوانند مسئولیت خود را از بین ببرند، اما قانون چنین قراردادی را معتبر نمیداند. دارنده اصلی کارت مسئول تمام واردات ثبتشده به نام خود است و در صورت شکایت یا بررسی مالیاتی، تمام بدهیها و جرایم متوجه او خواهد بود.
از سوی دیگر، اجارهکننده نیز در صورت سوءاستفاده از کارت ممکن است به اتهام «کلاهبرداری» یا «استفاده غیرقانونی از مجوز تجاری» تحت تعقیب قرار گیرد. نتیجه نهایی، از بین رفتن اعتماد متقابل، توقیف کالا و ایجاد پرونده قضایی برای هر دو طرف است.
در نتیجه، بهترین راه برای واردات کالا، ثبت رسمی شرکت و دریافت کارت بازرگانی معتبر از اتاق بازرگانی است. این مسیر اگرچه زمانبرتر است، اما امنیت، اعتبار و پایداری فعالیت تجاری را تضمین میکند.
اجاره کارت بازرگانی برای صادرات یکی از پرریسکترین نوع استفاده از کارتهای اجارهای است. در ظاهر، این روش به صادرکننده اجازه میدهد بدون نیاز به طی مراحل قانونی، کالا را از کشور خارج کند، اما در واقع باعث بروز مشکلات پیچیده مالیاتی و ارزی میشود. در فرآیند صادرات، تمام اسناد از جمله اظهارنامه گمرکی، تعهد ارزی و مالیات بر صادرات به نام دارنده اصلی کارت ثبت میشود. بنابراین اگر صادرکننده واقعی از بازگرداندن ارز یا ارائه اسناد لازم خودداری کند، تمام مسئولیت بر عهده دارنده کارت خواهد بود.
در سالهای اخیر، دولت و بانک مرکزی نظارت سختگیرانهای بر تعهدات ارزی صادرکنندگان اعمال کردهاند. یکی از دلایل اصلی این سختگیری، سوءاستفاده گسترده از کارتهای بازرگانی اجارهای برای صادرات کالا و خروج ارز از کشور بدون بازگشت آن بوده است. در نتیجه، افرادی که کارت خود را در اختیار دیگران قرار دادهاند، با بدهیهای سنگین ارزی و مالیاتی روبهرو شدهاند، حتی اگر هیچ نقشی در صادرات واقعی نداشتهاند.
استفاده از کارت بازرگانی اجارهای برای صادرات نهتنها از نظر قانون خلاف است، بلکه میتواند باعث مسدودی کارت، ابطال مجوز، و محرومیت چندساله از فعالیت تجاری شود. بسیاری از صادرکنندگان واقعی نیز به دلیل فعالیت با این کارتها، مشمول جریمههای سنگین و محرومیت از معافیتهای مالیاتی صادرات شدهاند.
یکی از مهمترین بخشهای صادرات، بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور است. بانک مرکزی و گمرک موظفاند بازگشت ارز را کنترل کنند و در صورت عدم بازگشت، صادرکننده مشمول جریمه میشود. در کارتهای بازرگانی اجارهای، چون صادرکننده واقعی با نام دیگری فعالیت میکند، بازگشت ارز عملاً انجام نمیشود یا به نام دارنده کارت ثبت نمیگردد.
در نتیجه، دارنده کارت به عنوان شخص متخلف شناخته میشود و باید پاسخگوی ارز صادراتی بازنگشته باشد. در بسیاری از پروندهها، حتی پس از گذشت چند سال، سازمان مالیاتی به سراغ دارنده کارت رفته و از او طلب ارز یا جریمه کرده است. این موضوع باعث شده بسیاری از دارندگان کارتهای اجارهای بدون اطلاع از ماجرا، با پروندههای سنگین مالی روبهرو شوند.
به همین دلیل، اجاره کارت بازرگانی برای صادرات یکی از پرخطرترین روشهای فعالیت تجاری است که نهتنها سودی ندارد، بلکه میتواند به از دست رفتن تمام سرمایه منجر شود.
تجربه بسیاری از صادرکنندگان نشان میدهد که استفاده از کارتهای اجارهای در کوتاهمدت شاید ساده به نظر برسد، اما در بلندمدت نتایج بسیار زیانباری دارد. در برخی موارد، صادرکننده واقعی پس از مدتی ناپدید شده و تمام تعهدات ارزی و مالیاتی بر دوش دارنده کارت باقی مانده است.
نمونههای متعددی از این اتفاق وجود دارد؛ افرادی که کارت خود را برای چند میلیون تومان اجاره دادهاند، بعدها با بدهیهای میلیاردی مواجه شدهاند و حتی برخی از آنها ممنوعالخروج شدهاند. علاوه بر این، صدور کارت جدید برای آنها غیرممکن شده و از انجام هرگونه فعالیت تجاری رسمی محروم شدهاند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که اگر هدف صادرات واقعی و پایدار است، بهترین روش، ثبت شرکت صادراتی و دریافت کارت بازرگانی قانونی است. این مسیر شاید زمانبر باشد، اما از بروز مشکلات ارزی، مالیاتی و حقوقی جلوگیری میکند و امکان استفاده از معافیتهای صادراتی را نیز فراهم میسازد.

بله، بر اساس قوانین فعلی تجارت و مالیات، اجاره کارت بازرگانی جرم محسوب میشود. این اقدام در واقع نوعی استفاده غیرقانونی از مجوز رسمی تجاری است که بهصورت صوری در اختیار شخص دیگری قرار میگیرد. قانونگذار این عمل را مصداق «تبانی برای فرار مالیاتی» و در برخی موارد «کلاهبرداری تجاری» میداند.
در ماده ۲ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، استفاده از کارت بازرگانی دیگران برای انجام معاملات تجاری به عنوان تخلف صریح شناخته شده و در صورت اثبات، متخلف علاوه بر جریمه نقدی، ممکن است با محرومیتهای تجاری یا حتی مجازات کیفری مواجه شود.
از دید قانون، اجاره کارت بازرگانی هم برای اجارهدهنده و هم برای اجارهکننده جرم است. دارنده کارت بهدلیل واگذاری غیرقانونی مجوز بازرگانی، و استفادهکننده بهدلیل انجام معاملات تجاری با مجوز دیگران تحت پیگرد قرار میگیرند. در نتیجه، هر دو طرف در صورت تخلف، باید پاسخگوی آثار مالی، مالیاتی و حقوقی آن باشند.
علاوه بر این، سازمان امور مالیاتی و اتاق بازرگانی طی سالهای اخیر با اجرای سامانههای هوشمند، بهصورت دقیق تراکنشها و سوابق تجاری کارتها را ردیابی میکنند. به همین دلیل، حتی استفاده کوتاهمدت از کارت بازرگانی اجارهای نیز بهراحتی قابل شناسایی است و میتواند منجر به تشکیل پرونده قضایی شود.
مطابق با مقررات جدید سازمان امور مالیاتی و اتاق بازرگانی، مجازات اجاره کارت بازرگانی بسته به نوع تخلف و میزان فعالیت مالی متفاوت است. اگر از کارت برای فرار مالیاتی یا ورود کالای قاچاق استفاده شده باشد، مجازاتها سنگینتر خواهند بود.
طبق قانون مالیاتهای مستقیم، در صورت اثبات اجاره کارت بازرگانی:
همچنین، بر اساس مصوبه شورای عالی مبارزه با مفاسد اقتصادی، کارتهایی که در فرآیند اجاره یا واگذاری غیرقانونی شناسایی شوند، بلافاصله باطل میگردند و دارنده کارت در فهرست افراد فاقد صلاحیت تجاری ثبت میشود.
در نتیجه، اجاره کارت بازرگانی دیگر یک تخلف ساده محسوب نمیشود، بلکه در قوانین جدید، جرم اقتصادی با تبعات سنگین حقوقی، مالی و کیفری شناخته شده است. از اینرو، بهترین تصمیم برای فعالان اقتصادی، استفاده از مسیر قانونی ثبت شرکت و دریافت کارت بازرگانی معتبر است تا فعالیت تجاری آنها در چهارچوب قانون و بدون ریسک انجام شود.
یکی از مهمترین پیامدهای استفاده از کارت بازرگانی اجارهای، مسئولیت مالیاتی سنگین دارنده کارت است. سازمان امور مالیاتی تمامی معاملات انجام شده با کارت بازرگانی را به نام صاحب اصلی ثبت میکند و در صورتی که اجارهکننده مالیاتها یا عوارض را پرداخت نکند، تمام بدهیها و جریمهها به دارنده کارت منتقل میشود.
در عمل، حتی اگر قرارداد اجاره کارت بازرگانی شامل بندی برای انتقال مسئولیت مالیاتی به اجارهکننده باشد، قانون آن را معتبر نمیشناسد. بنابراین، دارنده کارت موظف است تمام بدهیهای مالیاتی، عوارض گمرکی و جریمههای ناشی از تخلف را پرداخت کند. این مسئله باعث شده بسیاری از افرادی که کارت خود را برای اجاره در اختیار دیگران قرار دادهاند، با بدهیهای میلیاردی مواجه شوند.
دارنده کارت بازرگانی، حتی اگر شخصاً در معامله دخیل نبوده باشد، مسئول تمام فعالیتهای ثبت شده به نام اوست. به عنوان مثال، اگر اجارهکننده کالاهای وارداتی یا صادراتی را بدون پرداخت مالیات یا عدم رعایت تعهدات ارزی به کشور منتقل کند، مالیات و جریمههای آن بر عهده دارنده کارت است.
این مسئله شامل:
میشود. در نتیجه، حتی استفاده کوتاهمدت از کارت بازرگانی اجارهای میتواند دارنده کارت را با بدهیهای سنگین و غیرمنتظره مواجه کند.
سازمان امور مالیاتی و گمرک با بهرهگیری از سامانههای الکترونیکی و ردگیری تراکنشها، کارتهای اجارهای را به راحتی شناسایی میکنند. پس از شناسایی، دارنده کارت موظف است تمامی بدهیها و مالیاتهای معوق را پرداخت کند. حتی در صورت شکایت یا پیگیری قضایی، سازمان مالیاتی میتواند حسابهای بانکی دارنده کارت را مسدود کند و از او طلب مالیات و جریمه کند.
به همین دلیل، کارشناسان مالی و حقوقی توصیه میکنند که استفاده از کارت بازرگانی اجارهای به هیچ عنوان گزینهای مطمئن نیست و تنها راه فعالیت قانونی و امن، دریافت کارت بازرگانی رسمی از طریق ثبت شرکت یا کسب مجوز شخصی است. این روش نه تنها خطر بدهیهای مالیاتی و جرایم سنگین را حذف میکند، بلکه امکان بهرهمندی از معافیتهای مالیاتی و حمایت قانونی را نیز فراهم میسازد.
قانون تجارت و مقررات اتاق بازرگانی، استفاده غیرمجاز از کارت بازرگانی را به صراحت منع کرده است. طبق مادههای قانونی، هرگونه واگذاری کارت بازرگانی به شخص ثالث برای انجام معاملات تجاری، جرم محسوب میشود. این مادهها سوءاستفاده از مجوز رسمی، تبانی در فرار مالیاتی و دخالت غیرمجاز در تجارت بینالمللی را شامل میشوند.
سازمان امور مالیاتی و گمرک، با بهرهگیری از سامانههای الکترونیکی و ردگیری تراکنشها، کارتهای اجارهای را شناسایی میکنند. در صورت اثبات تخلف، علاوه بر مسئولیت مالی، دارنده کارت ممکن است تحت تعقیب کیفری قرار گیرد. مجازاتها شامل جریمه نقدی، محرومیت از فعالیت تجاری، و در موارد شدید، حبس تعزیری است.
هدف قانونگذار از این مادهها جلوگیری از فرار مالیاتی و سوءاستفاده از مجوزهای رسمی است. بنابراین، حتی قراردادی که در ظاهر برای اجاره کارت بازرگانی تنظیم شود، هیچ پشتوانه قانونی ندارد و نمیتواند مانع پیگرد قانونی شود.
اجاره کارت بازرگانی به معنای استفاده کوتاهمدت کارت توسط شخص ثالث بدون انتقال مالکیت و بدون اطلاع و کنترل کامل اتاق بازرگانی است. در این حالت، دارنده کارت همچنان مسئول تمام فعالیتهای تجاری ثبتشده به نام خود است و هیچ تضمینی برای اجارهدهنده وجود ندارد که فعالیتها قانونی باشد.
در مقابل، واگذاری قانونی مجوز بازرگانی شامل تغییر مالکیت کارت یا انتقال حقوق به یک شخص حقیقی یا حقوقی تحت نظارت اتاق بازرگانی است. این فرآیند شامل احراز هویت، ثبت قانونی و رعایت تمام تعهدات مالیاتی و گمرکی است. بنابراین، در واگذاری قانونی، مسئولیتها به صورت رسمی منتقل شده و هیچگونه تخلف یا سوءاستفادهای متوجه واگذارنده نخواهد بود.
تفاوت کلیدی بین اجاره کارت و واگذاری قانونی در مالکیت واقعی مجوز و مسئولیت حقوقی است. اجاره کارت یک عمل غیرقانونی و پرریسک است، در حالی که واگذاری قانونی مجوز به معنای انتقال رسمی و ثبتشده تمام تعهدات و حقوق قانونی است و از نظر قانون معتبر است.
اجاره کارت بازرگانی شاید در کوتاهمدت به نظر میانبر سریع برای ورود به تجارت و انجام واردات یا صادرات برسد، اما پیامدهای قانونی، مالیاتی و کیفری آن بسیار سنگین است. تجربه فعالان اقتصادی و پروندههای مالیاتی نشان میدهد که حتی یک استفاده کوتاهمدت از کارت اجارهای میتواند منجر به بدهیهای میلیاردی، توقیف کالا، مسدودی حساب بانکی و محرومیت طولانیمدت از فعالیت تجاری شود.
فعالان اقتصادی میتوانند با ثبت شرکت یا اخذ کارت بازرگانی شخصی، بدون هیچ ریسک قانونی، وارد بازار واردات و صادرات شوند و همزمان اعتبار تجاری خود را حفظ کنند. این مسیر ممکن است زمانبر باشد، اما از نظر اقتصادی و قانونی، مطمئنترین و پایدارترین راه برای شروع فعالیت تجاری است.
در نهایت، آگاهی کامل از قوانین و ریسکهای اجاره کارت بازرگانی، نقش حیاتی در تصمیمگیریهای تجاری دارد و به فعالان اقتصادی کمک میکند تا مسیر قانونی و ایمن را برای رشد کسبوکار خود انتخاب کنند.